DLSS, FSR of XeSS: welke upscaler gebruik je in 2026?
Gebruik wat je kaart het best ondersteunt. Op een RTX-kaart is dat DLSS 4.5, het breedste pakket met upscaling, Ray Reconstruction en op RTX 50 tot 6× frame generation. Op een RX 9000 of RX 7000 is dat FSR Upscaling 4.1 met machine learning. Op Intel Arc XeSS. Alle andere kaarten, zoals de RX 6000-serie, gebruiken FSR 3.1. Koop je nog een GPU, dan is dat ecosysteem een reëel argument voor NVIDIA.
- Je GPU beslistRTX: DLSS 4.5. RX 7000/9000: FSR Upscaling 4.1. Intel Arc: XeSS. Alle andere kaarten: FSR 3.1.
- RTX 20/30: kies preset KDLSS 4.5-modellen kosten op kaarten zonder FP8 merkbaar meer prestaties, zegt NVIDIA zelf.
- Tot 6× frames, alleen RTX 50Dynamic Multi Frame Generation sinds 31 maart 2026. Intel gaat tot 4×; AMD vermeldt geen multi-frame generation.
- DLSS 5 is iets andersFotorealistische belichting via AI, kost volgens NVIDIA 50 à 60% prestaties. Eén game in september 2026.
Stand van zaken (september 2026)
In twee jaar veranderde er meer dan in de vijf jaar daarvoor. Alle drie de fabrikanten gebruiken nu AI voor upscaling, en de strijd verschuift naar frame generation en, bij NVIDIA, naar AI die het beeld zelf verandert. De belangrijkste mijlpalen:
| Datum | Wat | Voor wie |
|---|---|---|
| Januari 2025 | DLSS 4: transformer-model voor upscaling en Multi Frame Generation tot 4× | Upscaling: alle RTX. MFG: RTX 50 |
| 2025 | FSR 4: upscaling met machine learning, samen met de RX 9000-serie; in augustus 2025 ook in de SDK voor ontwikkelaars | RX 9000 |
| December 2025 | FSR "Redstone": ML-frame generation, Ray Regeneration, Radiance Caching (preview) | RX 9000 |
| 6 januari 2026 | DLSS 4.5: tweede transformer-model voor upscaling | Alle RTX (zwaarder op RTX 20/30) |
| 16 februari 2026 | XeSS 3 met multi-frame generation (tot 4×) voor losse Arc-kaarten | Intel Arc B en A |
| 16 maart 2026 | DLSS 5 aangekondigd op GTC | – |
| 31 maart 2026 | DLSS 4.5 Dynamic Multi Frame Generation en 6×-modus via de NVIDIA-app | RTX 50 |
| 2026 | FSR Upscaling 4.1 (ML) voor oudere Radeons | RX 7000; RX 6000 volgt in 2027 |
| 25 augustus 2026 | Nieuw Ray Reconstruction-model voor DLSS 4.5 | Alle RTX |
| 3 september 2026 | DLSS 5 live in NBA 2K27 | RTX 50 en GeForce NOW; RTX 40 later |
Bronnen: NVIDIA over DLSS 4.5, NVIDIA over Dynamic MFG, NVIDIA over DLSS 5, AMD FSR-pagina, versiegeschiedenis FSR (Wikipedia), Intel-driver 101.8509 en heise over Ray Reconstruction.
Hoe werken deze upscalers?
Alle drie laten je GPU een kleiner beeld renderen, bijvoorbeeld 1440p voor een 4K-scherm, en reconstrueren daarna de ontbrekende pixels met informatie uit vorige frames en bewegingsvectoren van de game. Het verschil zit in wie die reconstructie doet. DLSS gebruikt een AI-model op de Tensor-cores van RTX-kaarten; sinds DLSS 4 is dat een transformer-model, sinds DLSS 4.5 een tweede generatie die volgens NVIDIA vijf keer meer rekenkracht gebruikt. FSR 3.1 is een handgeschreven algoritme zonder AI en draait daardoor op bijna elke GPU. FSR Upscaling 4 en 4.1 gebruiken wel machine learning en werken alleen op recente Radeons. XeSS gebruikt een neuraal netwerk dat op Intel Arc via de XMX-eenheden draait en op andere kaarten via een tragere DP4a-route.
Frame generation is een aparte laag: tussen twee gerenderde frames worden extra beelden berekend. Dat verhoogt de getoonde framerate, niet de snelheid waarmee de game op je muis reageert.
Wat werkt op jouw GPU?
Dit is de tabel die je eigenlijk zoekt: welke technieken je met jouw kaart kunt gebruiken, stand 24 september 2026. Samengesteld uit de pagina’s van NVIDIA, AMD en de Intel-driver van februari 2026.
| GPU | Beste upscaler | Frame generation | DLSS 5 |
|---|---|---|---|
| RTX 50 | DLSS 4.5 (preset M/L) | DLSS MFG tot 6×, ook dynamisch | Ja |
| RTX 40 | DLSS 4.5 (preset M/L) | DLSS FG 2× | Gepland, geen datum |
| RTX 20/30 | DLSS 4 (preset K aanbevolen) | Geen DLSS FG; wel FSR 3.1 FG in games die het bieden | Nee |
| RX 9000 | FSR Upscaling 4.1 (ML) | FSR ML-frame generation (Redstone) | Nee |
| RX 7000 | FSR Upscaling 4.1 (ML) | FSR 3.1 FG 2× | Nee |
| RX 6000 | FSR 3.1 (ML-versie in 2027) | FSR 3.1 FG 2× | Nee |
| Intel Arc B/A | XeSS (XMX) | XeSS 3 MFG tot 4× | Nee |
Tip voor RTX 20- en 30-eigenaars. NVIDIA schrijft zelf dat die kaarten geen FP8 hebben, waardoor de DLSS 4.5-modellen M en L er zwaarder doorwegen. Laat de NVIDIA-app dus niet blind op "Recommended" staan: kies onder DLSS Override preset K als je fps verliest.
Presets: op welke resolutie rendert je GPU echt?
Wat "Quality" of "Performance" betekent, hangt af van je scherm. De schaalfactoren zijn bij DLSS en FSR dezelfde (overzicht op Wikipedia). Hoe lager de interne resolutie, hoe meer de upscaler moet bijverzinnen. Daarom werkt Performance op 4K veel beter dan op 1080p.
| Preset (render scale) | 1080p-scherm | 1440p-scherm | 4K-scherm |
|---|---|---|---|
| Quality (66,7%) | 1280×720 | 1707×960 | 2560×1440 |
| Balanced (58%) | 1114×626 | 1485×835 | 2227×1253 |
| Performance (50%) | 960×540 | 1280×720 | 1920×1080 |
| Ultra Performance (33,3%) | 640×360 | 853×480 | 1280×720 |
Onze vuistregel: nooit onder 720p intern, tenzij je op 4K speelt met DLSS 4.5, waar NVIDIA Ultra Performance voor het eerst een "bruikbare" modus noemt. Hoe resolutie en framerate samenhangen, lees je in 1080p vs 1440p vs 4K.
Beeldkwaliteit: wat je mag verwachten
We hebben geen eigen lab en publiceren daarom geen eigen scores. Wat de fabrikanten zelf beloven, en wat je daarmee moet:
- DLSS 4.5: NVIDIA stelt dat Performance-modus nu vergelijkbaar is met native beeld of beter, met minder ghosting en stabielere randen, en dat Ultra Performance bruikbaar wordt op 4K. De grootste winst zit dus in de lage presets (NVIDIA, 6 januari 2026).
- FSR Upscaling 4/4.1: AMD belooft een duidelijke verbetering tegenover FSR 3.1 dankzij machine learning (AMD). In games met alleen FSR 3.1 kun je via AMD Software de DLL wisselen naar de ML-versie.
- FSR 3.1: werkt overal, maar zonder AI zie je meer flikkering op fijne details zoals gras, hekken en haar. Het is een noodoplossing op kaarten zonder alternatief.
- XeSS: op Intel Arc het beste wat je hebt. Op NVIDIA en AMD draait de DP4a-versie, trager en minder scherp.
Wil je zelf vergelijken: zet in een game die meerdere upscalers ondersteunt dezelfde preset, sta stil en draai dan snel rond. Ghosting en flikkering zie je in beweging, niet op screenshots.
Frame generation: 2×, 4× of 6×
Frame generation vermenigvuldigt de frames die je kaart al rendert. Het maakt beeld vloeiender, maar je invoer wordt nog steeds verwerkt op het tempo van de echte frames, en er komt vertraging bij. Daarom is het geen oplossing voor een te zwakke kaart.
- NVIDIA DLSS: 2× op RTX 40 en 50. Op RTX 50 ook Multi Frame Generation tot 4×, en sinds 31 maart 2026 tot 6× en een dynamische modus die het aantal extra frames afstemt op je schermfrequentie. Volgens NVIDIA levert 6× tegenover 4× tot 35% hogere framerates op 4K met path tracing (NVIDIA). Vereist driver 595.97 of nieuwer.
- AMD FSR: FSR 3.1 voegt één frame toe (2×) en werkt ook op andere merken. Op RX 9000 is er sinds december 2025 een ML-versie van frame generation als onderdeel van Redstone.
- Intel XeSS 3: tot drie gegenereerde frames (4×), alleen op Arc (TechPowerUp).
Vuistregel: zet frame generation pas aan vanaf zo’n 60 fps zonder, en kies de multiplier op basis van je scherm. Op 144 Hz is 2× vaak genoeg; 4× en 6× zijn gemaakt voor schermen van 240 Hz en meer. Meer uitleg in onze analyse van Multi Frame Generation en in fps vs Hz uitgelegd.
DLSS 5: geen upscaler, maar AI-belichting
DLSS 5 is sinds 3 september 2026 beschikbaar, in één game: NBA 2K27, op alle RTX 50-kaarten en via GeForce NOW (NVIDIA). Het maakt je game niet sneller. Een AI-model neemt het beeld van de game-engine, met kleur, bewegingsvectoren en lichtinformatie, en voegt belichting en materiaaldetails toe: realistischer huid, haar en schaduwen. Ontwikkelaars kunnen per scène kiezen hoe sterk het effect is; voor spelers is het een aan-uitknop.
- Prestaties: NVIDIA zelf rekent op een kost van gemiddeld 50 à 60%. Het model is volgens NVIDIA wel vijf keer sneller dan bij de eerste demo in maart, toen er twee RTX 5090’s nodig waren (TechPowerUp, 1 september 2026).
- RTX 40: NVIDIA bevestigde op 4 september 2026 dat ondersteuning volgt, maar pas nadat de RTX 50-versie verder geoptimaliseerd is (TechPowerUp). Geen datum.
- Games: bij de aankondiging in maart noemde NVIDIA onder meer Starfield, Hogwarts Legacy, Resident Evil Requiem en Assassin’s Creed Shadows (TechPowerUp, 16 maart 2026). Releasedata per game zijn er niet.
- Stroom: een lezer van VideoCardz zag tijdens DLSS 5-tests een RTX 5090 boven 600 W gaan, waarna de stekker smolt. Eén geval, maar een reden om geen oude voeding te combineren met een 5090 (TechPowerUp, 6 september 2026).
Onze mening: interessant om te volgen, geen reden om een kaart te kopen. Met één ondersteunde game en een halvering van de framerate is DLSS 5 in 2026 een voorproefje.
Advies per situatie
Omdat je upscaler vastligt met je GPU, is het advies vooral: haal het meeste uit wat je hebt, en weeg het mee bij je volgende aankoop.
Je hebt al een kaart
- RTX 40 of 50: DLSS altijd eerst. Zet in de NVIDIA-app DLSS Override op "Recommended" om ook in oudere games het 4.5-model te krijgen.
- RTX 20 of 30: DLSS met preset K. Test preset M alleen als je fps over hebt.
- RX 9000 of RX 7000: FSR Upscaling 4.1 waar het kan; laat AMD Software games met FSR 3.1 upgraden.
- RX 6000: FSR 3.1 of XeSS, afhankelijk van wat er in de game beter uitziet. De ML-versie van FSR komt volgens AMD in 2027.
- Intel Arc: XeSS, en XeSS 3 frame generation vanaf een degelijke basis-framerate.
Je koopt een nieuwe kaart
- Speel je graag zware singleplayergames met ray tracing of path tracing, zoals Cyberpunk 2077 of Alan Wake 2, dan is het DLSS-pakket met Ray Reconstruction en Multi Frame Generation een echt argument voor NVIDIA. Zie RTX 5070 vs 5070 Ti.
- Is prijs per frame je belangrijkste criterium, dan is een RX 9000-kaart met FSR 4 in 2026 volwaardig. Vergelijk in RX 9070 XT vs RTX 5070 Ti.
- Speel je vooral competitieve shooters op 1080p of 1440p, dan maakt de upscaler weinig uit: zet upscaling en frame generation uit en koop op ruwe prestaties.
Valkuilen
- Frame generation-fps vergelijken met echte fps. Een kaart die met 4× "200 fps" haalt, rendert er 50.
- Performance-modus op 1080p. Intern 540p: dat ziet geen enkele upscaler er goed uit.
- Een RX 6000 kopen "want FSR 4 komt eraan". Pas in 2027, volgens AMD.
- Een RTX 50 kopen voor DLSS 5. Eén game, halve framerate.
Veelgestelde vragen
Is DLSS beter dan FSR in 2026?
Werkt FSR 4 op mijn RTX-kaart?
Krijgen RX 6000-kaarten FSR 4?
Moet ik op een RTX 3070 DLSS 4.5 gebruiken?
Welke preset kies ik: Quality, Balanced of Performance?
Moet ik frame generation altijd aanzetten?
Wat is het verschil tussen DLSS 4.5 en DLSS 5?
Werkt XeSS 3 frame generation op NVIDIA of AMD?
Hoeveel games ondersteunen DLSS en FSR?
Bronnen
- NVIDIA: DLSS 4.5 met tweede transformer-model en 6× MFG (6 januari 2026)
- NVIDIA: Dynamic Multi Frame Generation beschikbaar (31 maart 2026)
- NVIDIA: DLSS 5 met 3D-Guided Neural Rendering in NBA 2K27 (3 september 2026)
- TechPowerUp: NVIDIA onthult DLSS 5 (16 maart 2026)
- TechPowerUp: DLSS 5 vijf keer sneller, 50 à 60% kost (1 september 2026)
- TechPowerUp: DLSS 5 komt naar RTX 40 (4 september 2026)
- TechPowerUp: gesmolten stekker tijdens DLSS 5-test (6 september 2026)
- heise: nieuw Ray Reconstruction-model voor DLSS 4.5 (augustus 2026)
- AMD: FSR-technologieën, FSR Upscaling 4.1 en Redstone (geraadpleegd 24 september 2026)
- Wikipedia: GPUOpen / FSR-versiegeschiedenis
- Wikipedia: Deep Learning Super Sampling (presets, schaalfactoren)
- TechPowerUp: Intel Arc-driver 101.8509 met XeSS 3 (16 februari 2026)
- TechPowerUp: XeSS 3.0-SDK (9 maart 2026)
Actuele gpu-deals
Live uit retailer-feeds · geverifieerd tegen adviesprijs
Geen actieve kortingen in deze categorie op dit moment — check morgen opnieuw.