Snel antwoord

Hoeveel koelpasta moet ik op mijn CPU doen?

Zoveel dat de hele heatspreader bedekt raakt als de koeler vastzit. Op AM4, AM5, LGA1700 en LGA1851 zijn dat volgens Noctua vijf dotjes: vier van ongeveer 2 mm bij de hoeken en één van 3 à 4 mm in het midden. Op een kleine Intel-CPU (LGA1200, LGA115x) volstaat één dot van 3 à 5 mm. Niet uitsmeren tenzij je pasta dat vraagt. En twijfel je, neem dan iets meer in plaats van minder.

5 dotjes
AM5 / LGA1700 / LGA1851
1 dot 3–5 mm
Kleine Intel-CPU
< 1 °C
Verschil tussen methodes
tot 5 jaar
Gebruiksduur (Noctua)
Bronnen: Noctua-installatiehandleidingen (NT-H2, NH-D15 G2), Gamers Nexus-test van hoeveelheden en methodes
  • Vijf dotjes op AM5 en LGA1700/1851Noctua: vier van ~2 mm bij de hoeken, één van 3–4 mm in het midden. Kleine Intel-CPU: één dot.
  • Te weinig is erger dan te veelGamers Nexus mat minder dan 1 °C verschil, zelfs met een overdosis. Onbedekte plekken zijn het echte risico.
  • Negeer W/mK op de verpakkingARCTIC en Noctua geven bewust geen W/mK op; volgens ARCTIC halen echte pastes 1 à 4 W/mK.
  • Vervangen: zeldenNoctua rekent tot vijf jaar op de CPU. Wel altijd nieuwe pasta als de koeler eraf is geweest.

Hoeveel koelpasta per socket

De meeste gidsen zeggen "één erwt in het midden". Voor een kleine Intel-CPU klopt dat. Maar de heatspreader van een AM5- of LGA1700-processor is groter en rechthoekiger, en één klodder in het midden haalt de hoeken dan niet altijd. Noctua, dat bij zijn koelers pasta meelevert, raadt daarom in de handleiding van de NT-H2 en die van de NH-D15 G2 een patroon per CPU-formaat aan. Samen is dat nog altijd minder dan een erwt.

CPU-formaatSocketsPatroon volgens Noctua
KleinIntel LGA1200, LGA115x1 dot van 3–5 mm in het midden
MiddelgrootAMD AM4, AM5; Intel LGA1700, LGA1851, LGA20xx4 dotjes van ~2 mm bij de hoeken + 1 dot van 3–4 mm in het midden
GrootAMD Threadripper (TR4, sWRX8), Intel LGA46779 dotjes van ~2 mm + 4 van 3–4 mm

AM5-tip: de heatspreader van AM5 heeft uitsparingen aan de zijkanten waar overtollige pasta in kruipt. Noctua verkoopt daarvoor een plastic paste guard (NA-TPG1) die je rond de heatspreader legt. Nodig is die niet, maar het scheelt poetswerk als je later een andere koeler plaatst. Hoe je de processor zelf in de socket zet, lees je in CPU installeren op AM5.

Heeft je nieuwe koeler al voorgesmeerde pasta op de bodem? Gebruik die dan gewoon en breng niets extra aan. De fabrikant heeft de hoeveelheid al voor je afgemeten.

Te veel of te weinig: wat is erger?

Te weinig, en dat is het omgekeerde van wat je vaak leest. Gamers Nexus testte een kleine erwt, een dunne uitgesmeerde laag, een grote klodder en een overdreven dikke laag over de hele heatspreader. Alle vier kwamen uit op zo’n 58 °C boven kamertemperatuur, met minder dan één graad verschil tussen de beste en de slechtste. Hun conclusie: zolang er genoeg pasta ligt om de heatspreader (of minstens het deel boven de chips) te bedekken, maakt de methode nauwelijks uit. Te weinig pasta is wel slecht, want dan maakt een deel van het oppervlak geen contact.

Te veel pasta is dus vooral een poetsprobleem: het loopt over de rand, op AM5 in de uitsparingen, en met geleidende liquid metal is het gevaarlijk. Noctua waarschuwt in zijn handleidingen wel dat te veel pasta de koeling verslechtert. Neem dus het aanbevolen patroon en schiet niet ver over. Maar wie uit angst voor "te veel" een piepklein dotje zet, loopt het grootste risico.

Een kanttekening: de test van Gamers Nexus dateert van 2018 en gebeurde op een gedelidde Intel Core i7-8086K met een waterkoeler. De principes gelden nog steeds, maar de exacte cijfers kun je niet één op één naar een Ryzen 9000 overzetten.

Applicatiemethodes vergeleken

Elke methode heeft hetzelfde doel: een dunne, volledige laag zonder ingesloten lucht, verspreid door de druk van de koeler. Welke vorm daarvoor het betrouwbaarst is, hangt af van de grootte van de heatspreader en van hoe dik je pasta is. De tabel geeft onze inschatting op basis van de handleidingen van Noctua, ARCTIC en Thermal Grizzly en de test van Gamers Nexus.

MethodeGoed voorLet op
Eén dotKleine Intel-CPU’s (LGA1200, LGA115x)Kan de hoeken van AM5 en LGA1700/1851 missen
Vijf dotjesAM4, AM5, LGA1700, LGA1851Hoekdotjes klein houden, anders loopt het over de rand
Kruis (X)Rechthoekige heatspreadersWerkt goed, maar trek de lijnen niet te dun
LijnLangwerpige heatspreadersLeg de lijn over de lengte van de chip
UitsmerenPasta die met een spatel geleverd wordtNiet bij dikke pasta zoals ARCTIC MX; nooit met je vinger

Over uitsmeren zijn de fabrikanten het niet eens. ARCTIC schrijft dat MX-pasta te dik is om met een spatel uit te smeren en dat de montagedruk het werk moet doen. Thermal Grizzly levert bij Kryonaut en Duronaut juist een spatel mee. De regel is simpel: volg de handleiding van de pasta die je koopt.

Welke koelpasta kiezen?

Koop een bekende, niet-geleidende pasta van €8 à €15 en besteed je geld liever aan een betere koeler. In de ranglijst van Tom’s Hardware (90 pastes getest, bijgewerkt in juni 2026) staat Thermal Grizzly Duronaut bovenaan en scoren ARCTIC MX-6 en Noctua NT-H2 ook sterk. De redactie merkt zelf op dat budgetpasta soms dicht bij dure pasta komt of ze voorbijsteekt. Wie een koeler van €30 met pasta van €20 combineert, heeft zijn budget verkeerd verdeeld. Kijk dan eerst naar de beste budgetkoelers.

Vergeet W/mK op de verpakking

Dit is het getal dat winkels het liefst tonen, en het zegt het minst. ARCTIC geeft bewust geen warmtegeleiding op, omdat veel fabrikanten die waarde "verzinnen of opblazen". Volgens ARCTIC zit echte koelpasta tussen 1 en 4 W/mK en is een claim als 12,5 W/mK niet realistisch. Noctua doet hetzelfde: de meetmethodes zijn niet vergelijkbaar, en in de praktijk tellen verspreiding, laagdikte en montagedruk meer. Ook Thermal Grizzly vermeldt in de huidige datasheet van Kryonaut geen W/mK meer, maar een thermische weerstand. Vergelijk pastes dus op onafhankelijke tests, niet op de doos.

Wat de fabrikanten zelf beloven, en wat het kost

Hieronder staat per pasta wat de fabrikant op zijn eigen pagina of datasheet zet, met de prijs bij Alternate.be op 24 september 2026. Een W/mK-kolom staat er bewust niet in: bij de meeste pastes geeft de fabrikant die waarde niet meer op, en waar hij er wel is, zegt ze weinig.

PastaTypeGeleidt stroom?Wat de fabrikant belooftPrijs Alternate.be€ per gram
ARCTIC MX-4 (4 g)PastaNeeMetaalvrij; ongeopend tot 8 jaar houdbaar€7,99€2,00
ARCTIC MX-7 (4 g)PastaNeeOpvolger van MX-6 (dec. 2025); minder pump-out bij veel warmtecycli€12,99€3,25
Noctua NT-H2 (3,5 g)PastaNee, ook veilig op aluminiumTot 5 jaar op de CPU; 3 tot 20 toepassingen per tube€14,99€4,28
Thermal Grizzly Kryonaut (1 g / 5,55 g)PastaNee (0 pS/m)Droogt niet uit tot 80 °C; geen uithardingstijd€9,99 / €19,99€9,99 / €3,60
Thermal Grizzly Duronaut (2 g / 6 g)PastaNee (0 pS/m)Gemaakt tegen pump-out, voor lange stabiliteit€12,99 / €19,99€6,50 / €3,33
Solstice (ex-Honeywell) PTM7950Phase-change padNiet vermeld8,5 W/mK; geen pump-out, bleed-out of uitdrogingNiet bij Alternate.be–
Thermal Grizzly Conductonaut (1 g)Liquid metalJaNiet op aluminium; best op vernikkeld koper€16,99€16,99

Bronnen per rij: ARCTIC MX-4, ARCTIC-FAQ, aankondiging MX-7, Noctua NT-H2, datasheet Kryonaut, datasheet Duronaut, PTM7950 en Conductonaut.

Onze keuze: bouw je één pc, koop dan een kleine tube MX-4 of MX-7. Bouw je regelmatig of help je vrienden, dan is een grotere tube goedkoper per gram. De 5,55 g-tube Kryonaut kost per gram ongeveer een derde van het spuitje van 1 g.

Stap voor stap: koelpasta aanbrengen of vervangen

Je hebt isopropylalcohol nodig (liefst 90% of meer), pluisvrij papier of een microvezeldoekje, en je pasta. Werk met de kast plat op tafel, dan doseer je van recht boven. Reken op een kwartier, inclusief de test.

  1. Zet de pc uit en haal de stekker van de voeding uit het stopcontact.
  2. Zit er oude pasta tussen? Laat de pc eerst een paar minuten draaien. Warme pasta laat makkelijker los. Draai de koeler daarna kruiselings los en wring hem licht heen en weer in plaats van hem recht omhoog te trekken.
  3. Maak de heatspreader én de bodem van de koeler schoon met isopropylalcohol tot er geen resten meer zijn. Noctua levert bij NT-H2 doekjes met een isopropylmengsel mee.
  4. Nieuwe koeler? Trek de beschermfolie van de bodem. Vergeten gebeurt vaker dan je denkt.
  5. Breng de pasta aan volgens het patroon voor je socket (zie de tabel hierboven). Op AM5 kun je eerst een paste guard plaatsen.
  6. Zet de koeler recht op de CPU, zonder te schuiven. Draai de schroeven kruiselings en in kleine stappen aan tot ze stoppen. Noctua vraagt bij de NH-D15 G2 om niet te forceren (maximaal 0,6 Nm).
  7. Start op en laat tien minuten een zware all-core test lopen, bijvoorbeeld Cinebench. Lees de CPU-temperatuur af in HWiNFO en noteer ook de kamertemperatuur. Dat verschil is je referentie voor later.

Veelgemaakte fouten

De meeste problemen met koelpasta komen niet van het merk, maar van de montage. Dit zijn de klassiekers:

Wat je moet vermijden

  • Een piepklein dotje uit angst voor "te veel"
  • De beschermfolie op de koelerbodem laten zitten
  • De koeler optillen om te kijken, en hem dan terugzetten met dezelfde pasta
  • Nieuwe pasta op oude resten aanbrengen
  • Uitsmeren met je vinger
  • Liquid metal op een aluminium koeler
  • Schroeven één voor één volledig vastdraaien, waardoor de koeler scheef komt

Wat je wel doet

  • Het patroon voor jouw socket volgen
  • Beide vlakken schoonmaken met isopropylalcohol
  • De handleiding van je pasta volgen over al dan niet uitsmeren
  • Kruiselings en in stappen aandraaien
  • Na montage je temperatuur én de kamertemperatuur noteren

Wordt je CPU na een repaste niet koeler, of zelfs warmer? Dan ligt het zelden aan de pasta. Kijk eerst naar stof, fancurves en airflow in CPU te warm? Zo los je het op, en maak je kast schoon met onze gids over je pc schoonmaken.

Hoe lang gaat koelpasta mee, en wanneer vervang je ze?

Langer dan de meeste gidsen beweren. Noctua geeft NT-H1 en NT-H2 een gebruiksduur op de CPU tot vijf jaar en raadt aan om daarna gewoon af en toe de temperaturen te controleren. Pas als het verschil tussen CPU- en kamertemperatuur onder volle belasting duidelijk gestegen is, heeft vervangen zin. Volgens Noctua gebruiken veel klanten NT-H1 tien jaar of langer zonder problemen.

Pasta veroudert op twee manieren. Door pump-out: bij elke opwarming zetten de heatspreader en de koelerbodem net iets anders uit, en die beweging duwt de pasta beetje bij beetje naar buiten. Volgens de datasheet van Duronaut neemt dat sterk toe bij hogere temperaturen en bij materialen die verschillend uitzetten. En door uitdroging van de draagstof. Nieuwere pastes zoals MX-7 en Duronaut zijn specifiek tegen pump-out gemaakt, en phase-change pads zoals PTM7950 hebben daar volgens de fabrikant helemaal geen last van.

Checklist: moet jouw pasta vervangen worden?

Ja, altijd: als je de koeler van de CPU hebt gehaald, al was het maar even.
Ja, waarschijnlijk: als je CPU onder dezelfde belasting en bij dezelfde kamertemperatuur duidelijk warmer draait dan je eerste meting, en stof en fans in orde zijn.
Ja: als je een oude pc met onbekende geschiedenis koopt. Dan heb je meteen een eerlijke referentie.
Nee: als de pc gewoon ouder wordt maar de temperaturen stabiel blijven. "Om de twee jaar vervangen" is geen regel, alleen een gewoonte.

Vervangen is ook een goed moment om je koeler zelf te bekijken. Twijfel je tussen een nieuwe luchtkoeler of een AIO, kijk dan bij de beste CPU-luchtkoelers en de beste AIO-waterkoelers.

Veelgestelde vragen

Hoeveel koelpasta moet ik op mijn CPU doen?
Genoeg om de hele heatspreader te bedekken zodra de koeler vastzit. Noctua raadt voor AM4, AM5, LGA1700 en LGA1851 vijf dotjes aan: vier van ongeveer 2 mm bij de hoeken en één van 3 à 4 mm in het midden. Voor kleinere Intel-CPU’s op LGA1200 of LGA115x volstaat één dot van 3 à 5 mm in het midden. De druk van de koeler verdeelt de pasta.
Is te veel koelpasta slecht?
Minder dan vaak beweerd wordt. Gamers Nexus testte een kleine erwt, een dunne uitgesmeerde laag, een grote klodder en een flinke overdosis: alle resultaten lagen binnen één graad van elkaar. Te weinig pasta is het echte risico, omdat een deel van de heatspreader dan geen contact maakt. Te veel is vooral rommel: het loopt over de rand en op AM5 in de uitsparingen van de heatspreader.
Wat is beter: een erwt, een kruis of vijf dotjes?
Op een moderne desktop-CPU is het verschil klein zolang de hele heatspreader bedekt raakt. Eén erwt in het midden kan de hoeken van een grote AM5- of LGA1700-heatspreader missen. Daarom raadt Noctua daar vijf dotjes aan: die bedekken het oppervlak betrouwbaarder. Voor kleine Intel-CPU’s is één dot genoeg. Een kruis werkt ook, zolang je niet te dun trekt.
Moet ik koelpasta uitsmeren?
Dat hangt van de pasta af. ARCTIC schrijft dat MX-pasta te dik is om met een spatel uit te smeren: de montagedruk moet het werk doen. Thermal Grizzly levert bij Kryonaut en Duronaut juist een spatel mee. Volg dus de handleiding van je pasta. Smeer je uit, werk dan gelijkmatig tot aan de randen en zonder vingers, want huidvet op het contactvlak wil je niet.
Hoe vaak moet je koelpasta vervangen?
Minder vaak dan je denkt. Noctua geeft NT-H1 en NT-H2 een gebruiksduur op de CPU tot vijf jaar en zegt dat vervangen daarna pas nodig is als het temperatuurverschil tussen CPU en kamer onder volle belasting duidelijk stijgt. Er is één uitzondering zonder discussie: haal je de koeler eraf, dan maak je beide vlakken schoon en breng je nieuwe pasta aan.
Welke koelpasta is de beste in 2026?
Voor een gewone build volstaat een bekende pasta van €8 à €15: ARCTIC MX-4 of MX-7, Noctua NT-H2 of Thermal Grizzly Kryonaut. In de ranglijst van Tom’s Hardware (bijgewerkt in juni 2026) staat Thermal Grizzly Duronaut bovenaan en scoren ARCTIC MX-6 en Noctua NT-H2 ook sterk. Tom’s merkt op dat budgetpasta soms even goed of beter presteert dan dure pasta.
Is koelpasta elektrisch geleidend?
Gewone pasta niet. ARCTIC noemt de MX-pastes niet elektrisch geleidend en niet capacitief, Noctua zegt hetzelfde over NT-H2 en Thermal Grizzly geeft voor Kryonaut 0 pS/m op. Een veeg naast de socket veeg je weg met isopropylalcohol. Liquid metal zoals Conductonaut geleidt wél stroom: een druppel op de verkeerde plek kan kortsluiting geven.
Moet nieuwe koelpasta eerst inwerken?
Gewone pasta niet. ARCTIC zegt dat MX-6 meteen na het aanbrengen op volle prestaties zit, en Thermal Grizzly vermeldt voor Kryonaut en Duronaut dat er geen uithardingstijd nodig is. Phase-change pads zoals PTM7950 zijn de uitzondering: Tom’s Hardware schrijft dat die meerdere opwarm- en afkoelcycli nodig hebben voor ze optimaal presteren. Schrik dus niet van hogere temperaturen bij de eerste boot.
Kan ik liquid metal op mijn CPU gebruiken?
Technisch wel, maar voor bijna niemand is het de moeite. Thermal Grizzly waarschuwt dat Conductonaut elektrisch geleidend is en niet op een aluminium koeler mag, omdat het aluminium aantast. Het merk raadt vernikkelde oppervlakken aan. Op een gewone CPU met heatspreader weegt het risico niet op tegen de winst. Laat liquid metal over aan wie een gedelidde CPU heeft en weet wat hij doet.

Bronnen

Seppe Breyne Oprichter & hoofdredacteur

Oprichter van Hardwired. Volgt de internationale hardwarepers en vertaalt die naar advies voor de Belgische en Nederlandse markt; cijfers komen uit de gelinkte bronnen, niet uit een eigen lab. Laatst bijgewerkt op .

Over Hardwired Redactiebeleid Onze werkwijze

Lees ook

Advies CPU te warm? Zo los je het op Van stof tot fancurves: waar je eerst kijkt. Advies CPU installeren op AM5 De socket, de heatspreader en de koeler stap voor stap. Koopgids Beste CPU-luchtkoelers Koelers per socket en budget.