PCIe 4.0 of PCIe 5.0 NVMe?
Voor gaming en algemeen gebruik: PCIe 4.0 (WD SN850X €159) — verschil met Gen 5 is <2% in fps of boot-tijd. Voor video-editing, AI training en CAD: PCIe 5.0 (Crucial T705 €229) levert 2× throughput voor 20GB+ batches. Random 4K (waar OS op wacht) is quasi gelijk.
- Gaming: geen verschilDirectStorage is niet bandwidth-limited.
- PCIe 5.0 loopt heetHeatsink verplicht bij 14 GB/s.
- +45-60% prijs-premiumVoor 2× sequential speed.
- Creator-workloads winnenVideo-editing, AI, grote batches.
PCIe 4.0 vs 5.0 NVMe
Onze snelle aanbevelingen per categorie — scroll verder voor full reviews.
Samsung 990 Pro 2TB
Top-tier PCIe 4.0 — 7450 MB/s met top random 4K.
Crucial T705 2TB
Snelste PCIe 5.0 NVMe — 14.500 MB/s voor creators.
We verdienen commissie via bovenstaande links. Dit beïnvloedt onze rangschikking niet.
Specs vergeleken (2TB top-tier)
| Spec | WD SN850X (Gen 4) | Crucial T705 (Gen 5) |
|---|---|---|
| Sequential read | 7.300 MB/s | 14.500 MB/s |
| Sequential write | 6.600 MB/s | 12.700 MB/s |
| Random 4K read | 1.200K IOPS | 1.550K IOPS |
| Random 4K write | 1.100K IOPS | 1.400K IOPS |
| DRAM cache | Ja (2GB) | Ja (2GB) |
| TBW (endurance) | 1.200 TBW | 1.200 TBW |
| Garantie | 5 jaar | 5 jaar |
| Prijs (2TB) | €159 | €229 |
Gaming-impact (DirectStorage)
| Game | PCIe 4.0 | PCIe 5.0 | Δ |
|---|---|---|---|
| Horizon Zero Dawn Remastered | 14,2 s | 12,8 s | -1,4 s |
| Starfield (eerste level) | 24,1 s | 22,9 s | -1,2 s |
| Forspoken (DirectStorage) | 3,2 s | 3,0 s | -0,2 s |
| Ratchet & Clank RA | 4,1 s | 3,8 s | -0,3 s |
| Cyberpunk 2077 quickload | 6,3 s | 6,1 s | -0,2 s |
DirectStorage (Microsoft API) gebruikt GPU-decompressie — niet primair gekoppeld aan SSD-bandbreedte. Bottleneck verschuift naar GPU-decompressie, niet SSD-read.
Thermal throttling risico
- PCIe 4.0 SSD: zonder heatsink max 70°C, throttle bij 80°C. Meeste M.2-slots hebben mobo-heatsink — voldoende.
- PCIe 5.0 SSD: zonder heatsink 85-95°C, throttle bij 83°C. Zware controller-werkbelasting, kleiner proces = meer hitte.
- Oplossing: mobo-heatsink alleen niet voldoende voor Gen 5. Gebruik low-profile actieve koeler zoals Be Quiet! MC1 Pro of Thermalright HR-10.
- Airflow: directe fan-airflow over M.2 kan 15°C schelen t.o.v. statische heatsink.
Prijs-verschil ontleed
- 2TB Gen 4 budget: Crucial P3 Plus €109
- 2TB Gen 4 top-tier: WD SN850X €159 (onze aanbeveling)
- 2TB Gen 5 budget: Lexar NM790 €189
- 2TB Gen 5 top-tier: Crucial T705 €229, Samsung 9100 Pro €259
- 4TB Gen 4: WD SN850X €299 (beste prijs per TB)
- 4TB Gen 5: Samsung 9100 Pro €459
Voor €100 extra kan je Gen 5 krijgen óf 2× capaciteit. Voor 95% van gebruikers is 4TB Gen 4 de betere keuze dan 2TB Gen 5.
Moederbord en lanes: waar je Gen 5-snelheid vandaan komt
Elke PCIe-generatie verdubbelt de bandbreedte per lane. Een M.2-slot gebruikt er vier, en dat bepaalt het plafond van je SSD:
| Verbinding | Theoretische bandbreedte |
|---|---|
| PCIe 3.0 x4 | ≈ 4 GB/s |
| PCIe 4.0 x4 | ≈ 8 GB/s |
| PCIe 5.0 x4 | ≈ 16 GB/s |
Die Gen 5-bandbreedte krijg je alleen op een M.2-slot dat met PCIe 5.0 rechtstreeks aan de CPU hangt. Op AM5 vind je zo'n slot op B650E-, X670E-, B850- en X870-borden; een standaard B650-bord is voor opslag vaak beperkt tot PCIe 4.0. Check dus eerst het handboek van je moederbord — daar staat per slot de generatie en het aantal lanes. Hoe die lane-verdeling per chipset in elkaar zit, lees je in chipsets uitgelegd.
Veelgemaakte denkfouten
- "Een PCIe 5.0-SSD laadt mijn games sneller." Laadtijden hangen af van random reads en het uitpakken van assets door CPU of GPU — niet van het sequentiële plafond.
- "Zonder Gen 5 ben ik niet toekomstproof." PCIe is neerwaarts én opwaarts compatibel: een Gen 5-schijf kan later altijd nog in hetzelfde slot. Wachten tot je workload erom vraagt kost je niets — zie ook wanneer je SSD upgraden.
- "Het hogere nummer maakt alles sneller." Alleen de sequentiële doorvoer verdubbelt. Dagelijkse snelheid in Windows en apps wordt bepaald door random 4K-prestaties, en die liggen bij beide generaties dicht bij elkaar.