Snel antwoord

Wat moet ik doen bij de eerste pc-boot?

Druk op de power-knop en controleer of je een BIOS-scherm ziet (POST geslaagd). Configureer daarna het BIOS: EXPO of XMP aan, fTPM/PTT aan voor Windows 11, boot-order op de USB-stick. Installeer Windows 11, daarna in volgorde chipset-, GPU-, audio- en netwerkdrivers, en laat Windows Update zijn werk doen. Sluit af met een korte stress-test — Cinebench voor de CPU, een GPU-benchmark en een geheugentest — voor je het systeem dagelijks gebruikt. Reken in totaal op twee tot drie uur.

2-3 uur
Totale tijd
Windows 11
TPM vereist voor
Chipset → GPU → overig
Driver-volgorde
Bronnen: Microsoft Learn, Intel en AMD memory-overclocking-pagina's, bekeken 26 september 2026
  • POST eerstEen beeldsignaal betekent dat de kerncomponenten werken.
  • EXPO/XMP aanZonder profiel draait je RAM op de trage JEDEC-basissnelheid.
  • TPM voor Windows 11fTPM (AMD) of PTT (Intel) moet aan staan in het BIOS.
  • Stress-test vóór gebruikCinebench, een GPU-benchmark en een geheugentest tonen instabiliteit vroeg.

POST-check: eerst het kritieke moment

  • Power-knop indrukken: verwacht LED op moederbord, fans spinnen op, eventueel kort beep-code
  • Monitor-signaal: verwacht moederbord-logo (Gigabyte, MSI, ASUS, ASRock). Dit is POST-succes.
  • Geen signaal?: monitor aangesloten op GPU (niet moederbord)? Correct HDMI/DP-poort? Monitor input-source juist?
  • Debug-LEDs: moderne moederborden hebben "Q-LED" (CPU/DRAM/VGA/BOOT). Licht aan = probleem op dat component.
  • Geen beep, geen display: meest common = RAM verkeerd slot (controleer A2+B2), of GPU niet goed geseated
  • Post-code display: premium moederborden hebben 2-cijferig display. Google code → specifieke issue.

BIOS essentials

Druk Delete of F2 tijdens boot om BIOS te bereiken. Essentiële instellingen:

  1. EXPO/XMP-profiel laden: Overclocking → Memory Profile → EXPO Profile 1 (AMD) of XMP Profile 1 (Intel), anders draait je RAM op de trage JEDEC-basissnelheid
  2. Boot-order: Boot → Boot Priority → USB-stick eerst (voor de Windows-installatie)
  3. fTPM / Intel PTT aan: Security → TPM Device → Enabled. Microsoft vermeldt TPM 2.0 als harde systeemeis voor Windows 11.
  4. Secure Boot aan: Security → Secure Boot → Enabled, Windows UEFI Mode
  5. Resizable BAR aan: Advanced → PCIe Settings → Resizable BAR op Auto of Enabled. Het effect verschilt sterk per game en GPU, dus verwacht geen vast percentage.
  6. Virtualisatie aan: CPU → SVM Mode (AMD) of VT-x (Intel) → Enabled. Nodig voor virtuele machines, WSL en Docker.
  7. Fan-curves instellen: vaak later via software. Default is conservatief (vaak te luid).
  8. Save + Exit: F10 of specifieke knop, reboot naar USB

Windows 11 installeren

  1. USB-stick maken: download het Windows 11 Media Creation Tool van microsoft.com op een stick van minstens 8 GB.
  2. Boot van USB: de Windows-installer start automatisch
  3. Regio en toetsenbord: Nederlands (België) voor een BE-toetsenbord
  4. Licentiesleutel: invoeren, of "I don't have a product key" kiezen om later te activeren
  5. Custom install: niet "Upgrade" — kies Custom voor een schone installatie
  6. Schijf selecteren: je primaire NVMe-schijf, alle partities verwijderen en "New" voor een vers partitieschema
  7. Bestanden kopiëren: een kwartier, met automatische herstart
  8. OOBE (out-of-box experience): Microsoft-account aanmaken, of via Shift+F10 een lokaal account instellen
  9. Eerste desktop-boot: start Windows Update via Instellingen → Windows Update

Drivers + stress-test

Drivers in deze volgorde

  1. Chipset-driver: van de moederbordsite (MSI, ASUS, ASRock, Gigabyte), AMD- of Intel-specifiek. Vereist meestal een herstart.
  2. GPU-driver: rechtstreeks van nvidia.com, amd.com of Intel Arc Control — niet via Windows Update, die loopt vaak achter.
  3. Audio-driver: Realtek of de moederbordfabrikant
  4. Netwerkdriver: Ethernet- en Wi-Fi-chipset van je specifieke bord
  5. USB-controller: meestal Windows-native, moederbord-utility enkel nodig voor USB4/Thunderbolt
  6. Moederbord-utility: Armoury Crate (ASUS), Center (MSI), Control Center (Gigabyte) — optioneel, vaak overbodige extra software.

Stress-test suite

ToolTestDuur
Cinebench R24CPU multi-core stabiliteit + temps30-60 min
3DMark Steel NomadGPU stress + stability score20 min
Cyberpunk 2077 benchmarkReal-world GPU stress3× runs
TestMem5 of MemTest86RAM stabiliteit1-2u
HWiNFO64Monitoring (temps, voltages, clocks)Continue tijdens bovenstaand

Blijft je CPU tijdens deze test ruim onder de door de fabrikant opgegeven maximumtemperatuur (Tjmax), dan zit je goed — lees CPU te warm? Zo vind en los je het op voor de exacte grenswaarden per Ryzen- en Core-generatie. Loopt de temperatuur wél snel op: controleer de airflow in de kast, de koelermontage en de hoeveelheid koelpasta.

Veelgestelde vragen

De vragen die nieuwe bouwers ons het vaakst stellen over de eerste boot, EXPO/XMP, TPM en drivers, op een rij.

Veelgestelde vragen

Wat als mijn PC niet boot na zelfbouw?
Checklist: (1) 24-pin ATX + 8-pin CPU power aangesloten? (2) RAM in juiste slot (meestal A2+B2)? (3) GPU power-kabels aangesloten? (4) Monitor in GPU i.p.v. moederbord? (5) Power-button kabel correct op front-panel headers? (6) CMOS-reset geprobeerd? Zie onze PC-bouwen gids voor details.
Wat zijn EXPO en XMP, en moet ik dit aanzetten?
EXPO (AMD) en XMP (Intel) activeren de geadverteerde RAM-snelheid van je kit. Zonder dat profiel draait het geheugen op de trage JEDEC-basissnelheid. Zet het profiel aan in het BIOS zodra je systeem stabiel boot — instabiliteit erna is zeldzaam, maar mogelijk bij zeer hoge kit-snelheden.
Moet ik TPM aanzetten voor Windows 11?
Ja. Volgens Microsofts eigen systeemvereisten heeft Windows 11 TPM 2.0 nodig. Vrijwel elk modern moederbord heeft dit ingebouwd als firmware-TPM: bij AMD heet de BIOS-optie "fTPM", bij Intel "PTT". Zonder TPM ingeschakeld weigert de Windows 11-installer.
Welke Windows-editie kiezen?
Windows 11 Home volstaat voor vrijwel elke gamer en kost rond de €135-150 (Megekko/Alternate, prijs 26 september 2026). Windows 11 Pro (vanaf ongeveer €180-190) voegt BitLocker-versleuteling, Hyper-V-virtualisatie, Remote Desktop als server en Group Policy toe — relevant voor power-users en ontwikkelaars, overbodig voor een zuivere gaming-pc.
Welke drivers installeer ik eerst?
In deze volgorde: chipset-driver (AMD of Intel, van de moederbordsite), dan de GPU-driver rechtstreeks van nvidia.com of amd.com, daarna audio- en netwerkdrivers. Windows Update handelt de rest doorgaans automatisch af. Kom je van een andere GPU-generatie, verwijder dan eerst de oude driver volledig met een tool als Display Driver Uninstaller voor je de nieuwe installeert.
Hoe lang stress-test ik een nieuwe pc?
Reken op minstens dertig tot zestig minuten Cinebench voor de CPU met temperatuurmonitoring via HWiNFO, een kwartier tot een half uur GPU-benchmark, en idealiter een langere geheugentest zoals MemTest86 of TestMem5. Geen crashes en temperaturen die ruim onder de Tjmax van je CPU blijven (zie onze gids over CPU te warm) zijn een goed teken.

Bronnen

Seppe Breyne Oprichter & hoofdredacteur

Oprichter van Hardwired. Volgt de internationale hardwarepers en vertaalt die naar advies voor de Belgische en Nederlandse markt; cijfers komen uit de gelinkte bronnen, niet uit een eigen lab.

Over Hardwired Redactiebeleid Onze werkwijze

Lees ook

Advies PC bouwen Hardware-guide Advies BIOS flashen Update-procedure
Nieuwsbrief

Nog geen pc samengebouwd?

Lees onze volledige stap-voor-stap pc-bouwgids.

Naar de bouwgids
Gratis · geen spam · uitschrijven met één klik